6 — Сýрат Альан1áм [Хьайбанаш] [Маккахь доьссина ‚ 165 аят ду]
Аллáх1а ц1арца къинхетаме , къинхéтам беш волчу
1.Хастам бу Аллáх1ана , Шá стигланаш а , латтá а кхоьллинчу , [Шá] бóданаш а , серлó а хилийтанчу . Цул т1аьхьа а , шаьш шайн Дéлах цатешначáра [кхиберш Цуьнга] терабо-кх .
2.Иза ву , Шá шу поппарх кхоьллинарг , т1аккха 1óжалла [хан-зáма] х1оттийна . [эхартан] Ц1етоьхна [билгалйина] хан [маца ю еккъа] Цунна гергахь [хууш] ю . Цул т1аьхьа а шу шек ду [г1овттóрехь].
3.Иза — Аллах1 ву стиглахь а , лаьттахь а . Цуна хаа шун къайлах дерг а , гучохь дерг а . Цуна хаа аша [гул] дийриг .
4.Цáрна ца дóг1у шайн Дéлан áяташха [цхьá] áят , уьш шех д1абоьрзуш хилла бен .
5.Бакъдолуш , бакъдерг харцдира цáра , и шайна деанчу хéна . Цáрна дóг1ур [ма] ду уьш шех кхаьрдаш [цабéшаш] хиллачун [1áзапé] хабарш .
6.Цáрна ца гина [тов] , Óха шайла хьалха мел х1аллакдина умматаш ?! Óха цéра [рицкъанца , ницкъаца] аьттó бинéра лаьттахь , шу ца бинчу кéпара . Яийтанéра цáрна т1е стигал [дог1анца] т1е1éнаш . Тáтóлаш динéра цáрна к1елахула лéлаш . Т1аккха Óха х1аллакбира уьш цéран къиношна , цáрел т1аьхьа кхин умматаш кхиийра .
7.Óха хьоьга кéхат т1ехь [яздина] жайнá доссийна , уьш цуьнах шайн куьйгашца хьакхабелча , шаьш [Дéлах] цатешначáра [т1аккхá а] эра ма дара :»Х1ара [ма] дац , билгала бозбуанчаллá бен».
8.Цáра элира :»Цунна т1е [Дáла] малик доссийнéхьáра». Óха [цéран хьóла т1е] малик доссийнехьáра , [уьш х1аллакбаран] белхан кхелйина хир ма яра , т1аккха уьш [цхьанá минотана] т1аьхьатоттур [ма] бáцара .
9.Óха иза малик хилийтачá а , Óха и хилийтана хир ма дара стеган [адаман] вастахь , Óха царна кéгийна хир ма дара цáра шá кегориг .
10.[Дéлóра] Бакъдолуш , хьоьл хьалхá кхаьрдина элчанашха , т1аккха шаьш цáрех цабаьшначáрна гóбира уьш шех кхаьрдина хиллачó .
11.Ахь áла :»Шу лéла лаьттахула , т1аккха хьовса [ойла йé] мýха хилла [бакъдерг] харцдечéран чаккхé [т1аьхьé]».
12.Ахь áла :»Хьéнан [дóлахь] ду стигланашкахь а , лаьттахь а [мел] дерг ?» Ахь áла :»Аллах1ан [дóлахь] ду , Цó Шéна т1едиллина [дийнатех] къинхéтам бар . [Дéлóра] Цó шу гулдийр ма ду шéгахь шéкó йóцучу къéмата денна . Шаьш шайн дог1машна эшам бинарш , уьш [Дéлах] тéшаш бац .
13.Цуьнан ду , шá бусá а , дийнахь а д1атийнарг . Иза хезаш верг , хууш верг ву».
14.Ахь áла :»Стигланаш а , латтá а кхоьллина [волу] Аллах1 вóцург [кхин] г1оьнча [мýха] лóцу асa ?! Иза [ма] ву [дийнаташна] кхáча лург , Цуна кхáча ца ло [цхьаммó]». Ахь áла :»Баккъалла а соьга омaр дина , шá хьалха [Дáлла] муьт1ахь хилларг со хиларцá [а] , xьо ма хила [Дáлла] дéкъахóвечáрех [áларцá а]».
15.Ахь áла :»Баккъалла а со кхоьру — сан Далла со 1éса хилахь — доккхачу [къéмата] дийнан 1áзапах».
16.[Дáла] Шех [и 1áзап] д1ахьовзóр дерг [милла велахь] , бакъдолуш Цó къинхéтам бина цуьнах . Иза билгала тóлам бу .
17.Аллáх1а хьоьх цхьа зен хьакхадалийтача , и д1аайдийр дерг вац , Иза [Шá] вóцург . [ткъа] Цó хьоьх цхьа дика хьакхадалийтача , Иза массó а х1уманна т1ехь ницкъ кхóчуш ву .
18.Иза ницкъ берг ву Шен лайшна т1ехула . Иза кхéтам берг , [х1ума] девзарг [хуург] ву .
19.Ахь áла :»Х1ун ду тоьшаллехь [уггар] доккха ?» Ахь áла :»Аллах1 ву сýнá а , шунá а юккъехь [дерг хаарехь] теш . [Дáла] Сýна [дагчу] хьехна х1ара Kъуръан , соьга цуьнца кхéрамтасийта шунá а , и [шéга] кхаьчначуннá а . Баккъаллá а ашa тоьшалла до , боккъалаъ Аллах1аца кхин дéлий хиларца ?» Ахь áла :»Аса-м ца до тоьшалла». Ахь áла :»Баккъаллá а , Иза — цхьа Дéла ву . Баккъалла а со ц1ена ву ашa [Цунна] дéкъахóвечух».
20.Óха шайна жайна деллачáрна вевза и [Мухьаммад] , шайна шайн к1ентий бовзарх терра . Шаьш шайн дог1машна эшам бинарш , уьш [цуьнах] цатéша .
21.Мила ву сов зуламé , Аллáх1ана т1ехь харцó кхоьллинчул а , я Цуьнан áяташ харцдинчул а ?! Баккъаллá а зуламхой декъал хир бац .
22.Оцу [къéмата] дийнахь Óха д1агулбийр бу уьш берриге , т1аккха Óха эра ду шаьш [Дéлаца] дéкъахóвинчаьрга :»Мичахь бу шун дéкъахой , шаьш ашa [шайн дéлий] лóруш хилла болу ?!» 23.Т1аккха цéран бехказлó [бух] ца хилира шаьш áлар дóцург :»Аллáх1óра – тхан Дéлóра , тхо ма дáцара [Дáлла] дéкъахóвийраш».
24.Хьажа , уьш шайн дог1машна харц мýха лийра ! Д1атилара цáрех цáра шá [харц] кхуллуш хилларг .
25.Цáрех шá хьоьга ладýг1ург ву . Óха дина цéран дегнаш т1ехь пардóнаш , уьш цуьнах ца кхéтийтархьама , цéран лергашкахь къоралла [хилийтана] . Шайна массо билгалó гичá а , уьш ца тéша цуьнах . Хьо волчу баьхкича , хьоьца къуьйсу цáра . Шаьш [Дéлах] цатешначáра óлу :»Х1ара [ма] дац , хьалхалéрачийн туьйранаш [дийцарш] бен».
26.[кхиберш] Бухатýху цáра цуьнах , шаьш [а] гéнабовлу уьш цуьнах . Цáра х1аллак [ма] ца до , шайн дог1маш бен , шайна хаá ца луш .
27.Хьýна гича , уьш жоьжахати т1е х1иттийначу хéна , цáра элира :»Дáвис-кха тхан , тхо [дуьненчу] духадахийтача , т1аккха óха тхан Дéлан áяташ харцдийр дáцара , муъманáхах хир дара».
28.Мелхó а [цигахь] , цáрна гучудéлира шаьш [цул] хьалха хьулдеш хилларг . Шаьш [юха дуьненчу] бухабахийтачá а , уьш [т1аккха а] бирзина хир ма бара шаьш шех бухатоьхнчуьнга , баккъаллá а уьш харцлуьйш ма бу [шаьш нислур дар áларехь].
29.Цáра аьлла хир [ма] дара :»И [дáхар ма] дац , тхан дуьнéнан дáхар бен , тхо [ма] дац дендийр долуш».
30.Хьýна гича , уьш шайн Дáлла хьалхá д1ах1иттийна . Цó элира :»Дац ткъа х1ара бакъдерг ?» Цáра элира :»Х1аъ , тхан Дéлóра ду». [т1аккха] Цó элира :»1овша [х1инца] 1áзап , шаьш [дуьнéнчохь Сóьх] цатéшаш хиларна».
31.Бакъдолуш , эшамехь хили шаьш Аллах1аца цхьанакхéтар харцдинарш . Шайна ц1еххьана [къéмата дийнан] сахьт т1ех1оьттича , цáра элира :»Байтамал-я1 , óха цу [дуьнен] чохь йинчу ледарлонна». Цáра д1ахьо шайн [къинойн] маххьаш шайн баккъаш т1ехь . Вá ! Ма вон хиллакх цáра хьуш болу мохь !
32.Дуьнéнан дáхар ма дац , ловзар а , синкъéрам а бен . Ткъа эхартан х1усам тоьлуш ю шаьш [Дéлах] кхоьручáрна . Аш ойла ца йо ?!
33.Бакъдолуш Тхýна хаа , баккъалла а хьо г1айг1анé ма во цáра шá óлучó . Баккъалла а уьш , [шайн дагчохь] хьо харцвеш бац , делахь а зуламхóша Аллах1ан билгалóнаш [маттаца] къобал ца йо .
34.[Дéлóра] Бакъдолуш , Хьоьл хьалхá харцбина элчанаш , [амма] цáра сатуьйхира шаьш харцбинчуннá а , хьийзийначуннá а т1ехь , шайна Тхан г1о дáллалц . Цхьá хийцархо вац Аллах1ан дешнашна . [Дéлóра] Бакъдолуш , хьоьга элчанийн хабар [ма] деара .
35.Цéран д1аберзар хьýна доккха [дазделла] хиллехь , хьан ницкъ кхáчахь ахьa лаха лаьттах [ваха] 1уьрг , я стигал [хьала вáла] лáми цáрна цхьана билгалонца вáрхьама . Аллах1ана лиънехь , Цо уьш гулбина хир [ма] бара нийсачу новкъа т1ехь . [хилланé] Ма хила сонтачáрех .
36.Баккъалла а [хьан кхайкхамна] жопло шаьш хезаш [кхéташ] болчáра . Ткъа [дийна боллушехь] белларш — Аллах1а уьш [боккъалаъ белча] денбийр бу , цул т1аьхьа Цуьнга берзор бу .
37.Цáра элира :»Шен Дéлéра цхьа билгалó йоссийнéхьáра цунна т1е». Ахь áла :»Баккъаллá а Аллáх1 ницкъ кхóчуш ву Шá цхьа билгалó йоссорна т1ехь , делахь а цáрех дукхахберш ца хууш бу [шаьш доьхург 1áзап хилар]».
38.Лаьттахь [долу] цхьá дийнат [ма] дац , шен шина т1óмаца [шá] т1éма дóлуш долу [стиглара] цхьá олхазар [ма] дац — шу санна [Дáла кхоьллина] умматаш [халкъаш] бен . Óха [дицдина] ца дитна жайнахь цхьá х1умá . Цул т1аьхьа уьш шайн Дéлé д1агулбийр бу .
39.Шаьш Тхан áяташ харцдинарш [шайн сонталлехь , кхéтам бáцарехь] — [лергана] къора , мотт [бийца] ца хууш , бóданашкахь [б1аьрзé болчáрех тера] бу . Шéна луург — Аллах1а иза тилаво , ткъа Шéна луург – Цó иза во нийсачу новкъа т1ехь .
40.Ахь áла :»Хьýна гиний шаьш , шуна Аллах1ан 1áзап деача , я шуна [къéмат дийнан] сахьт деача ?! Аллах1 вóцучуьнга кхойкху-тов ашa , шу бакълуьйш хиллехь ?!»
41.Мелхó а , Цуьнга [ма] кхойкху ашa , т1аккха Цó д1аайдо ашa шéга кхойкхург , Шéна лиънехь . Шуна дицло ашa шá [Дáлла] дéкъахóдийриг .
42.[Дéлóра] Бакъдолуш , Óха хьоьл хьалха а бахкийтара [кхидолчу] умматашка [халкъашка элчанаш] , т1аккха Óха схьалéцира уьш [дáхаран] халонца , зенца . Уьш хила тарло [Дáлла] хьасталуш .
43.Шайна Тхан [1áзапца шаьш] зер деача уьш хьастабеллéхьáра ! Амма цéран дегнаш [мелхó а кхú] ч1аг1делира , шайт1анó цáрна хаздира цáра шá деш хилларг .
44.Цáрна дицделча шéца шайна хьéхам бинарг , Óха [уьш зуьйш] цáрна схьайиллира [дуьнéнан] массó а х1уманан [рицкъан] не1арш , ткъа шайна деллачух уьш баккхийбийна бохкуш , Óха ц1еххьана [1áзапца] схьалéцира уьш . Т1аккха уьш [Тхан къинхéтамах] догдиллина бу .
45.Т1аккха хáдийра шаьш зуламдинчу къóман т1аьхьé . Хастам бу Аллах1ана — 1áламийн Дáлла .
46.Ахь áла :»Шуна гиний [дийцийша соьга] , Аллах1а шун хазар [лерсá] а , шун б1аьргаш [б1аьрсá] а д1аэцча , [иштта] шун дегнаш т1е мух1ар а тоьхча , Аллах1 вóцург кхи муьлха дéла ву шá шуна цуьнца вóг1ур верг ?! Хьажа , Óха мýха билгалдо áяташ , т1аккха а д1абоьрзу уьш».
47.Ахь áла :»Хьýна гиний шаьш , шуна Аллах1ан 1áзап деача ц1еххьана я гуш , зуламé къам бен х1аллакдийр дуй [Цó] ?!»
48.Óха ца бохкуьйту гéланчаш , [муъманáхана] кхаъбоккхуш а , [керстанашна] кхéрамтосуш а бен . Шá [Дéлах] тешнарг а , дикадинарг а [милла велахь] — цáрна [т1едóг1учух] кхéрам бац , [д1адаханчуна] уьш г1айг1аеш бац .
49.Шаьш Тхан áяташ харцдинарш — цáрех 1áзап хьакхалур ду , уьш пéсакъ хиларна .
50.Ахь áла :»Асa ца бóху шоьга , соьгахь Аллах1ан хазнаш ю , сýна ца хаа къайлé а , асa ца бóху шоьга со малик ду . Со т1аьхьа ца вóзу , сайга [Дáла] хьоьхучуннá бен». Ахь áла :»Вуй ткъа цхьатерра б1аьзéниг а , б1аьрсагург а ? Ойла ца йо ашa ?!»
51.Д1ахьéдé и шайн Дéлé д1агулбарх шаьш кхоьручáрна . Цáрна вац [цу дийнахь] Иза вóцург цхьá вéрас а , [г1оьнна] т1ех1уттург [шапá1атдá] а . Уьш кхéра тарло .
52.Д1амалахка [хьайх] шаьш 1уьйраннá а , суьйраннá а шайн Дéлé кхойкхурш , [шайн 1ибáдатехь] шайна Цуьнан юьхь лууш . Хьýна т1ехь дац цéран хьéсапах х1уммá а . Хьан хьéсапах цáрна т1ехь дац х1уммá а . Т1аккха ахь уьш д1алаьхкича , хьо зуламхойх хир ву .
53.Иштта , Óха зийра цáрех цхьаберш вýкхарца , цаьрга áлийта :»Х1орш бу [уьш] , Аллах1а вайна юккъехь шайна дикадинарш ?!» Аллах1 вац ткъа вунó дика бевзаш баркаллé берш ?
54.Хьо волчу шаьш Тхан áятех тéшарш баьхкича ахь áла :»[салам] Мáршалла ду шуна». Шун Дáла Шéна т1едóжийна [шоьх] къинхéтам бар . Баккъалла а шоьх шá цахаарца вóниг [къа] дина , т1аккха цул т1аьхьа дохкóваьлла , диканиг динарг [милла велахь] , баккъалла а Иза [цунна] гечдеш , къинхéтам беш ву .
55.Иштта , Óха билгалдо áяташ , къадечéран некъ билгалбáлийтá .
56.Ахь áла :»Баккъалла а сýна [Дáла] цамагийна , асa 1ибáдат дан , аш Аллах1 вóцуш шаьш кхойкхучарна». Ахь áла :»Со т1аьхьа ца вóзу шун лаамашна . [со т1аьхьавáзахь] Т1аккха бакъдолуш со тилавелла , нисбеллачáрех вац со».
57.Ахь áла :»Баккъалла а со , сан Дéлéра билгалонна т1ехь ву , [ткъа] аш и [бакъдерг] харцдира . Соьгахь дац ашa [1áзапах] шéца сихóйийриг . [цуьнан] Кхéл яц Аллах1ан [лаамца] бен . Цó дуьйцу бакъдерг . Иза ву [адамийн] юкъаметтигаш къастóчáрех тоьлуш верг».
58.Ахь áла :»Баккъалла а , соьгахь ашa шéца сихóйийриг делхьáра , сýнá а , шунá а юккъерчу г1уллакхан кхел йина хир ма яра . Аллах1 т1ех дика бевзаш ву зуламхой».
59.Цуна гергахь ду къайлéнан [т1екхиаран] дóг1анаш , уьш ца девза Цуннá бен . Цуна хаа шá лаьттахь а , х1ордчохь а [мел] дерг а . Цхьá г1а охьацадýжу , Цунна и хууш бен . [цхьá] Буьртиг бац лаьттан бóданашкахь [кхуьуш] , яц [цхьá] т1уьнаниг [соьналлá] а , яц [цхьá] екъаниг [йокъаллá] а билгалчу жайнахь [шá хьахийна] йолуш бен .
60.Иза ву , Шá шу буса [нáбарца] кхалхóриг — дийнахь ашa [шайн куьйга] гулдинарг хаа Цуна — т1аккха Цó [дендой] г1иттадо шу цу [дийна] чохь , [1óжаллин] ц1етоьхна хан кхóчуш хилийта . Цул т1аьхьа Цуьнга ду шун дерзар . Т1аккха шуна дуьйцур ду Цó ашa деш хилларг .
61.Иза ву ницкъберг Шен лешна т1ехь . Цó шуна т1е дохкуьйту т1ехьожурш . Шух цхьанна т1е валар [сахьт] деача , Тхан гéланчаш [са ецна] кхалхийра иза , цáра ца йо [цу т1ехь] ледарлó .
62.Цул т1аьхьа , уьш берзийра Аллах1е — цéран бакъволчу Элéга . Вá [нах] ! Цуьнан ю кхел , Иза ву хьесапхойх уггар чехканиг . 63.Ахь áла :»Хьá к1елхьардóхур ду шу лаьттан а , х1ордан а бóданех ?!» Ашa кхойкху Цуьнга хьасталой , къайлаха :»[Дéлóра] Цó тхо х1окхунах хьалхадáхахь , баркаллéчáрех хир ма ду тхо».
64.Ахь áла :»Аллах1а к1елхьардóхур ду шу цуьнах а , массó сингаттамах [бáлех] а , цул т1аьхьá а ашa дéкъахóво [Цунна]».
65.Ахь áла :»Иза ву ницкъ кхóчург , Шá шуна т1е 1áзап дaийта шуна т1ехулá а , я шун кóгаш к1елахулá а , я шу тóбанашка кéгó [дéкъá] а , шоьх цхьаболчарга вýкхéран бáла 1овшийтá а». Хьажа , Óха áяташ билгала мýха до ! Уьш кхéта тарло .
66.Харцдира и [Kъуръан] хьан къóмó , иза бакъдерг ду . Ахь áла :»Со вац шуна т1ехь векал [вина]».
67.Х1óра хабаран [шá дýжу] меттиг [хан] ю , шуна хуур ду [и].
68.Хьýна гича , шаьш Тхан áяташкахь [уьш харцдарца] дийцарé буьйлурш , д1аверза [гéнавáла] цáрех уьш и дóцуш кхин къамел дийцарé бовллалц . Хьýна шайт1анó [и] дицдахь , хьо охьа ма хаийла [хьайна и] дагадеанчул т1аьхьа зуламéчу къóмаца цхьана .
69.Шаьш [Дéлах] кхоьручарна т1ехь [ма] дац , цéран хьéсапах х1уммá а , делахь а [цáрна т1ехь дерг и] хьахор ду . [т1аккха] Уьш кхéра тарло .
70.Бита-ахьa шаьш шайн динах ловзар , синкъéрам бинарш а , дуьнéнан дáхарó шаьш 1éхийнарш а . Хьéхам бé [цáрна] цуьнца [Kъуръанца , адаман] са [жоьжахати] чудоллалé шá гулдинарг бахьан долуш . Цуьнан вац Аллах1 вóцург вéрас а , вац т1ех1уттург [шапá1атдá] а . Цó белча [шá к1елхьардáла] массо а маха , схьаоьцур [къобал бийр] бац и цуьнгара . Уьш — шаьш [жоьжахати] чубоьхкинарш бу , шаьш [вóчух] гулдинарг бахьан долуш . Цáрна [шá] кхоьхкучух малар а , лазош долу 1áзап а ду , уьш [Дéлах] цатéшаш хиларна .
71.Ахь áла :»Вай [мýха] кхойкху ткъа Аллах1 вóцуш , шá вайна пайда ца бийриг а , вайна зен ца дийриг а ?! Вай духадерзадо [ткъа керстаналлé] Аллах1а вай нисдинчул т1аьхьа ?! Шá шайт1анаша лаьттахь тилийнарг [1éхийнарг] санна хьéрé [воьхна] хилла , шен нáкъостий болуш шéга нийсачу новкъа кхойкхуш :»Cхьавóла тхýна т1е !» Ахь áла :»Баккъаллá а Аллах1ан нийса некъ — и бу нийса некъ . Тхоьга омар дина , тхо 1áламийн Дáлла муьт1ахь хиларца ,
72.лáмаз [х1отта] дé , кхéра Цуьнах [áларца]». Иза ву , Шá шу Шéга д1агулдийр дерг .
73.Иза ву , Шá стигланаш а , латтá а бакъонца [нийсонца] кхоьллинарг . Оцу [къемата] дийнахь Цо эра ду :»Хила !» — т1аккха хир ду [шá Цуна мел лиънарг] . Цуьнан дош [сецна даьлла] бакъдерг ду . Цуьнан ду паччахьалла [óлалла] , зурманчу — «х1уп» — óлучу дийнахь , къайлаха дерг , гуш дерг хууш ву [И] . Иза ву кхéтам берг , [массó х1ума] девзаш верг .
74.Ибрах1има шен дéга Áзарé элира :»Ахьa лоьцу ткъа ц1уйш дéлий [бина] ?! Баккъаллá а сýна го хьó а , хьан къам а билгалчу тиларчохь».
75.Иштта , Óха гойту Ибрах1имна стигланашин а , лаьттан а óлалла [билгалóнаш] , иза хилийта доггах тешначáрех .
76.Шéна т1ехь буьйса йоьлча [1аржйелча] , сéда гира цуна , [т1аккха] цó элира :»Х1ара ву-кх сан дéла». Ткъа и д1атилча [къайлабаьлча] , цо элира :»Сýна ца бéза д1атуьлурш».
77.Шéна схьакхетна бутт гича , цó элира :»Х1ара ву-кх сан дéла». Ткъа и д1атилча [къайлабаьлча] , цо элира :»Сан Дáла со нис ца вахь , со хир ма ву тиллачу къóмах».
78.Шéна схьакхетна малх гича , цó элира :»Х1ара ву-кх сан дéла . Х1ара [цáрел] воккха ву». Ткъа и д1атилча [къайлабаьлча] , цо элира :»Х1ай сан къам ! Баккъаллá а со ц1ена [ма] ву аша [Дéлаца] дéкъахóвечух .
79.Баккъаллá а , ас ерзийна сан юьхь , Шá стигланаш а , лáттá а кхоьллинчуьнга [Дéла цхьаъваре] тевжина . Со [ма] вац [Дáлла] дéкъахóвечáрех».
80.Цуьнан къóмó къевсира цуьнца . [т1аккха] Цó элира :»Аша соьца [х1унда] къуьйсу ткъа Аллах1ан [цхьаллин] хьокъехь , бакъдолуш Цó нис ма вина со . Со ца кхоьру аша шéца [Дáлла] дéкъахóвечух , сан Дáлла цхьа х1ума лаар дóцург . Сан Дáла массó х1ума чулаьцна [цуьнах дерг] хаарца . Ойла ца йо аша ?!
81.Со мýха [х1унда] кхоьру аша дéкъаховинчух , шý а ца кхоьрий , баккъалла а шаьш Аллах1ана дéкъахóварна , Цó шéца шуна т1е бух ца боссийнарг ?! Муьлханиг ю ткъа [оцу] шина тóбанах [шá] маьршонца хьакъ ерг , шу хууш хиллехь ?»
82.Шаьш [Дéлах] тешна , шайн ийман зуламца ца эдинарш , уьш — цáрна [къéмат дийнахь] маьршо ю , уьш — нийсачу новкъахь берш бу .
83.Иза Тхан бух бу , Óха шá Ибрáх1имна шен къóман т1ехь белла [болу] . Óха айдо Тхайна луучун даржаш . Баккъаллá а хьан Дéла кхéтам берг , хууш верг ву .
84.Óха велира цунна , шен воккхаллин т1ехь Исхьакъ а , Якъуб а . Массо а нисбира Óха [нийсачу новкъа] . Нýхь а нисвира Óха [Ибрах1имал] хьалха . Цуьнан т1аьхьéнах ву Дáвуд а , Сулаймáн а , Аюб а , Юсуп а , Х1áрýн а . Иштта бéкхам бо Óха дикадéчáрна .
85.Закариййá а , Яхьйá а , 1ийсá а , Ильйáс а — [уьш] массó а дикачáрех бу .
86.Исмá1ил а , Альяса1 а , Юнус а , Лýт1 а — [уьш] массó а вазвина [хаьржина] Óха 1áламашна т1ехь .
87.Цéран дайх а , цéран т1аьхьéнех а , цéран вежарех а [массáрех] . Óха хаьржина уьш [пайхамараллийна] , нисбина уьш нийсачу новкъа т1е .
88.Иза Аллах1ан нийса некъ бу , Цó Шен лешха Шéна луург шéца нисвеш [болу] . Цара [Дáлла] декъахóвинéхьáра , эрна довр дара цáра шá деш хилларг .
89.Уьш , шаьш Óха шайга жайнá а , кхел [кхéтам] а , пайхамараллá а делларш бу . Х1орш цáрех ца тéшахь , бакъдолуш Óха цаьрца векал дина , цáрех цатéшаш дóцу къам .
90.Уьш — шаьш Аллах1а нисбинарш бу . Цéран нийсачу новкъана т1аьхьавáза ! Ахь áла :»Аса ца боьху шоьга цу т1ехь мáх . И [кхайкхам ма] бац , 1áламашна хьéхам бен».
91.Цáра ца вазвира Аллах1 , Шá вазван хьакъ волчу бáрамехь . Цáра элира :»Аллах1а ца доссийна цхьанá адамна т1е цхьá х1ума». Ахь áла :»Хьá доссийна ткъа , [шá] нáхана серлó а , нийса некъ а хилла шéца Мýсá веана долу [Таврат] жайна ? Аша [схьаяз] до цуьнах [шайна] тептарш [дáкъош] , шаьш цхьадерг гучудоккхуш , дукхахдерг къайладоккхуш . Шуна [Дáла цу чохь] 1áмийра шá шуна а , шун дайшна а цахиънарг». Ахь áла :»Аллáх1а [доссийна и] . Т1аккха бита уьш шайн харцóнчохь [тиларчохь] ловза».
92.Х1ара — беркатé , шел хьалхарниг бакъдеш [долу] жайна [Къуръáн] ду , Óха шá доссийна , хьоьга яртийн нáннá [Макка шахьарнá] а , цунна гóнахарчáрнá а [и] д1ахьéдайтархьама . [ткъа] Шаьш эхартах тéшарш — цуьнах тéшаш бу , уьш шайн лáмаз [хéнан дóзанаш] лардеш бу .
93.Мила ву сов зуламé , Аллах1ана т1ехь харцó кхоьллинчул а , я [шá] аьллачул а :»Сýна [Дáла] дагчухьехна», шéна [Дáла] дагчухьехна х1уммá дóцушехь . [иштта] Шá аьлла :»Асá доссор ду [иза-м] , Аллáх1а шá доссийнарг саннарг». Хьýна гича [и] зуламхой баларан саийзóрашкахь [халóнашкахь , 1áзапан] малийкаш [цáрна тóхарца] шайн куьйгаш д1ахецна [шаьш óлуш] :»Áрадáха шайн синош ! Тахана шуна [Дала] бéкхам бийр бу сийсазаллин 1áзапца , аш Аллах1ана т1ехь бакъ дóцург óлуш хиларнá а , аша Цуьнан áяташна [билгалóнашна] куралла еш хиларнá а».
94.[Дéлóра] Бакъдолуш , шу даьхки Тхýна т1е цхьацца-цхьацца , Óха шу дуьххьара ма-кхоллара . Аша дити Óха шайна [дуьнéнан зовкхех] магийнарг [делларг] шайн баккъашна т1éхьá [шайл т1аьхьа] . Тхýна-м ца го шоьца [цхьана] шун т1éх1иттархой [шапá1атдай] , шаьш шуна хетна [болу] баккъалла а уьш шайлахь [Аллах1ан] дéкъахой бу . [Дéлóра] Бакъдолуш д1ахéдира шуна юккъéра [уьйр] , д1атилира шоьх шуна хéташ хилларг .
95.Баккъаллá а Аллах1 — буьртиг а , х1у а кхуллург [óраматех схьадóлуьйтург] ву . Деллачух дийнадерг áрадоккху Цó , дийначух делларг áрадоккху Цó . Иза ву шуна Аллах1 . Шу мýха д1адерзадо [бакъдолчух харцонга] ?
96.Сатасар кхуллург ву [Иза] , буьйса йина Цó [нáхана] сада1арна [синтéмана] , малх а , бутт а [лéлаш бу Цуьнан] хьéсапца . Иза сийлахьчун , хуучун бáрам бу .
97.Иза ву Шá шуна [стиглахь] сéдарчий хилийтанарг , шу цаьрца [нийсачу новкъа] нисдалийта лаьттан а , х1ордан а бóданашкахь . Бакъдолуш , Óха билгалдина áяташ [бакъдерг] хуучу [девзачу] нáхана .
98.Иза ву Шá шу [дуьххьара] кхоьллинарг цхьана дéг1ах , [нéна кийрахь] сецнарг ду , [букъсуьртахь] д1адиллинарг ду . Бакъдолуш , Óха билгалдина áяташ [Тхан къамéлах] кхéтачу нáхана .
99.Иза ву Шá стиглара [дог1ан] хи доссийнарг . Т1аккха Óха áрадаьккхира цуьнца массó х1уманан óрамат . Óха áраяьккхира цуьнах сéналла . [т1аккха] Óха цуьнах áрадóху т1éк1ел [долу] буьртигаш [х1уш] . Хурманех — цéран ч1енигех [а кхиадо Óха схьадáха луучунна] гергадаьхкина [охкаделла] кéнаш , [кхиайо] кемсийн , зайт-диттийн , нáрийн бошмаш а , [вовшах] тера ерш а , тера йóцурш а . Хьовса цуьнан стоьмé а , цó [и] латийча , цуьнан мадбаларé а ! Баккъаллá а цу [масалшна] чохь [Цуьнан ницкъаллин] билгалóнаш ма ю [Дéлах] тéшачу къóмана .
100.Жинаш Аллáх1ана дéкъахой дира цáра , Цó кхоьллина [долушехь] уьш . Шайгара [харцó] кхоьллира цáра Цунна к1ентий а , йо1арий а [бу Дéлан аьлла , шаьш óлучун чулáцам] хаар [шаьш дуьйцучух кхéтар] дóцуш . Ц1ена ву Иза , лакхаваьлла Иза цáра [Шéна] х1оттóчу вастах .
101.Стигланаш а , лáттá а кхоьллинарг ву [Иза] . Мýха хуьлу Цуьнан доьзалхó , зуда ма ца хилла Цуьнан [я хила йиш ма яц] ? Массó х1ума кхоьллина Цо . Массó х1ума хууш ву Иза .
102.Иза ву Аллах1 — шун Дéла , кхин дéла вац И вóцург , массó х1ума кхуллуш верг [ву И] , 1ибáдат дé Цунна ! Иза ву массó х1уманна т1ехь 1уналхó .
103.Б1аьрсаш [хьéкъалш] т1е ца кхуьу Цунна , Иза кхуьу б1аьрсашна т1е . Иза — т1екарéниг [къинхéтамéниг] , хуург ву .
104.Бакъдолуш , билгалóнаш яьхкира шуна шайн Дéлéра . Шá [уьш] гинарг [цáрех кхетнарг милла велахь , дика] шен дéг1ана [цуна шéна] ду . [ткъа] Шá [цáрех] б1аьрзé хилларг [милла велахь , зен а] цуна т1ехь ду . Со [ма] вац шуна т1ехь г1áрол [лардархó].
105.Иштта , Óха билгалдо áяташ , цáрга áлийтá а :»[хьайл хьалхарчéран жайнаш чуьра] Дешна ахьa [х1ара]» , Тхаьш и билгалдархьамá а хуучу къóмана [нáхана].
106.Т1аьхьавáза хьан Дéлéра хьайна дагчухьехначунна ! Кхин дéла вац Иза вóцург . [1аддабитé] Д1аверза [Дáлла] дéкъахóвечáрех .
107.Аллах1ана лиънехьáра , [Цуна] дéкъахóвийр вáцара цáра . Óха хьо ца вина цáрна т1ехь г1áрол . Хьо вац цáрна т1ехь 1уналхó .
108.Шу ма лé , цáра Аллах1 [1адда] витина шайга кхойкхучáрна , т1аккха уьш Аллах1ана луьйр [ма] бу [цул] т1ехбоьвлла [совбоьвлла , шайгахь] хаар дóцуш . Иштта , Óха хазйина массо умматна шайн 1амал , цул т1аьхьа шайн Дéлé ю цéран боьрзийла , т1аккха Цó дуьйцур ду цáрна , цáра шá деш хилларг .
109.Аллах1аца шайн ч1óг1а дуйнаш биира цáра :»[Дéлóра] Шайна цхьа [му1жизат тайпа] билгало йáг1ахь , шаьш цуьнах тéшар ма ду» — [аьлла] . Ахь áла :»Баккъаллá а билгалóнаш Аллáх1ана гергахь ю» . Сте хоуьйту шоьга [цéран иймáнах дерг] ? Баккъалла а уьш [билгалóнаш] яьхкича а уьш тéшар бац .
110.Óха керчадо цéран дегнаш а , б1аьрсаш а , уьш цуьнах [Дáла доссийначух] дуьххьара [дуьнéнахь] ма-цатешшара . Óха буьту уьш шайн т1ехбийларчохь [тиларчохь] боьхналéлаш .
111.Баккъаллá а , Óха цáрна [т1е] малийкаш диссийнéхьáра а , [я] цáрга белларш [Тхан элчанаш бакъбеш] бистхиллéхьáра а , [я] Óха цáрна хьалхá массó х1ума гулдинéхьáра а уьш тéшар ма бáцара , Аллах1ана лиъча бен . Делахь а цáрех дукхахберш сонта бу .
112.Иштта , Óха вина массó пайхамарна мостаг1 — адамех а , джинех а [долу] шайт1анаш . Цáрех цхьадолчáра вýкхаьрга хьоьху хаздина къамел [уьш] 1éхорхьама . Хьан Дáлла [и сацó] лиънéхьáра , дийр дáцара цáра и . Бита уьш а , цáра шá харц кхуллург а .
113.Эхартах цатéшачéран дегнаш цуьнга товжийтá а , уьш цуна рéзахилийтá а , цáра [къинойх] шá дийриг цáьрга [кхи д1á а] дайтийтá а .
114.[вайна юккъехь] Аллах1 вóцург кхéлахó [хьукмандá , мýха] лаьа ткъа сýна ? Иза [ма] ву Шá шоьга жайна доссийнарг [шá] билгалдина [даьстина долуш] . Óха шайга жайна делларш хууш бу , баккъалла а и , хьан Дéлéра бакъонца доссийна хилар . Хьо ма хуьлийла шекболчáрех !
115.Хьан Дéлан дош кхóчуш хилла [áларехь] бакъхиларца а , [кхел ярехь] нийсахиларца а . Цхьá хийцархó вац Цуьнан дешнашна . Иза хезаш , хууш ву .
116.Лаьттахь дукхах болчарна хьо муьт1ахь хилахь , цáра хьо тилор ву Аллах1ан новкъах . Уьш т1аьхьа ца х1уьтту [шайна] моттарнá бен . Уьш бац , харцлуьйш [хéташ] бен .
117.Баккъаллá а хьан Дéла — Иза т1ех дика хууш ву , Шен новкъах мила туьлу , Иза т1ех дика хууш [бевзаш] ву [нийсачу новкъа] нисбелларш .
118.Ашa даа [урс хьокхуш] шéна т1ехь Аллах1ан ц1е хьахийначух , шу хиллехь Цуьнан áятех тéшарш !
119.Ашa х1унда ца дуу шéна т1ехь Аллах1ан ц1е хьахийначух ?! Бакъдолуш Цó шуна билгалдина Шá шуна хьáрaмдинарг , шу [ца диъча] ца девлла дерг дóцург [ткъа иза магийна Цó шуна] . Баккъаллá а дукхачáра [нах] тила ма бо шайн [дéг1ан] лаамашца [шайгахь] хаар дóцуш . Баккъаллá а хьан Дéла — Иза т1ех дика бевзаш ву [харцóнехь] т1ехбуьйлурш .
120.Ашa дита къинах гушдерг , цуьнах къайлах дерг . Баккъаллá а шаьш къа [гул] дийраш [муьлш белахь] , цáрна [Дáла] бéкхам бийр бу цáра шá деш хиллачуьнца .
121.Ашa ма даа шéна т1ехь Аллах1ан ц1е ца хьахийначух . Баккъаллá а иза пéсакъалла ю . Баккъалла а шайт1анаша шайн гергарчаьрна [доттаг1ашна] дагчухьоьху [и] , цаьрга шоьца къийсийтархьама . Шу [Дáла бóхург дитана] цáрна муьт1ахь хиллехь , баккъаллá а шу [Дáлла] дéкъахóвийраш ма ду .
122.Шá [бакъдолчух] велла хилла , т1аккха Óха шá [ийманца] денвина , Óха шéна [Kъуръáнан] серло хилийтина , цуьнца нáхалахь лéларг , тера ву ткъа шен масал шайна чуьра áравер вóцучу [тиларан] бóданашкахь долчух ?
123.Иштта , Óха хилийтина массó юьртахь , цéран къинош лéтóчéран баккхийнаш [коьртаберш] , цаьрга мéкарлó яйтархьама цу чохь . Цáра мéкарлó ца йо шайн дог1машнá бен , [делахь] царна ца хаало [и].
124.Шайга цхьа билгалó еача , цáра элира :»Тхо тéшар ма дац , Аллах1ан элчанашна делларг [деанарг] тхайна даллалц». Аллах1 т1ех дика хууш ву , Шá Шен элчаналла мича [хьаьнга] дуьллу . Шаьш [куралла ярца] къинош динчáрех кхуьур ю [къéмат-дийнахь] Аллах1ан гергахь сийсазалла а , цáра мéкарло еш хиларна ч1óг1а 1áзап а .
125.Аллáх1ана шá нисван луург [милла велахь] , цуьнан кийра боьллу Цó ислáмана . [ткъа] Цуна шá тило луург [милла велахь] , цуьнан кийра бо Цó готта , хóрамехь , шá стигал хьалавóлучух терра . Иштта , Аллах1а вóн [1áзап] хуьлуйту шаьш цатéшачáрна т1ехь .
126.Х1ара хьан Дéлан некъ бу , [шá] нийса болу . Бакъдолуш , Óха билгалдина áяташ кхéтачу [хьéкъалечу] къóмана [нáхана].
127.Цáрна — маьршóнан [беркатан] х1усам ю шайн Дáлла гергахь [ялсаманахь] . Иза [хир] ву цéран 1уналхó [вéрас] , цáра [дуьнéнахь] деш хиллачунна [дуьхьал].
128.Уьш берриге д1агулбечу [къемат] дийнахь [кхойкхур ду] :»Х1ай жиний пхьоьха ! Бакъдолуш аш адам дукха [тила] ди». Адамех цéран доттаг1аша элира :»Х1ай тхан Дéла ! Тхоьх цхьаболчáра вýкхáрах зовкх хьегна . Тхо кхаьчна тхан хéнé [1óжаллé] , шá Ахь тхýна тоьхна йолу». Цó [Дáла] элира :»Жоьжахати ю шун доьрзийла [х1усам , шаьш] цу чохь гуттар лаьтташ . Аллах1ана лиънарг дóцург». Баккъаллá а хьан Дéла кхéтам берг , хууш верг ву .
129.Иштта , цхьаболу зуламхой вýкхéран гергара бо Óха , цáра [гул] деш хиллачунна [дуьхьал].
130.»Х1ай жиний , адамин пхьоьха ! Шуна ца баьхкина [ткъа] шоьх [болу] элчанаш , шуна Сан áяташ дуьйцуш , х1окху шун [къемат] денна [шу] дуьхьал кхéтар [хилар] шуна д1ахьéдеш ?» Цáра элира :»Óха тоьшалла [мук1арлó] дина тхан дог1машна т1ехь». Дуьненан дáхарó 1éхийра уьш , шайн дог1машна т1ехь тоьшалла дира цáра , баккъаллá а шаьш [бакъдолчух] цатешнарш хиларца .
131.Иза , хьан Дáла зуламца ярташ х1аллак еш ца хилар [ду] , цéран бáхархой чидамзá [тергамза] болуш .
132.Массéран а [шайн] даржаш ду , цáра шá динчух . Хьан Дéла [ма] вац , цáра дечух чидамза [тергамза].
133.Хьан Дéла [Шéх] кхáчамé верг [цхьангé хьаштвóцург , Шéца] къинхéтам берг ву . Шéна лаахь шу д1á а тилийна [д1á а кхалхийна] , шоьл т1аьхьа Шéна луург [адам] дуьтур ду Цó . Шá шу ма-кхоллара кхéчу къóман т1аьхьéнах .
134.Баккъалла а , шуна шéца ч1áг1ó йийраг [шуна т1е] дóг1ур ма ду . Шу [ма] дац [и Дéла] г1óрасиз вийра волуш .
135.Ахь áла :»Х1ай сан къам ! 1амал йé ашa шайн хьóла т1ехь , баккъаллá а сó а ву [сайн] 1амал еш , т1аьхьа хуур ду шуна , [вайха] мила ву шéна [эхартан] х1усаман [дика] чаккхé хир ерг . Баккъаллá а , зуламхой декъал ца хуьлу».
136.Цáра дира Аллах1ана , Цó óраматех [хàсстоьмех , стоьмех] а , хьайбанех а кхоьллинчух дáкъа . Цáра элира :»Х1ара Аллах1ана ду» — шайна хéтарехь — «Х1ара вайн дéкъахошна ду». Цéран дéкъахошна хилларг Аллáх1é ца кхóчу , [ткъа] Аллах1ана хилларг — иза кхóчу цéран дéкъахошка . Ма вон хилла-кх цáра йеш йолу кхел .
137.Иштта , цéран дéкъахóша [шайт1анаша] хаздира [Дáлла] дéкъахóвечáрех дукхахболчáрна шайн бéраш дайъар , уьш х1аллакбархьамá а , цáрна шайн дин кéгорхьамá а . Аллах1ана лиънехь цáра дийр дáцара и . Бита-ахь уьш а , цáра шá [харц] кхуллург а .
138.Цáра элира :»Х1ара хьайбанаш а , óраматаш а дихкина [ца магийна] ду , уьш дуур дац вайна луучó бен» — шайн хéтарехь . Шайн баккъаш хьáрамдина хьайбанаш ду , [урс хьокхуш] шайна т1ехь цáра Аллах1ан ц1е ца йоккхуш хьайбанаш ду, Цунна т1ехь харцó кхоллархьама . Цо цáрна бекхам бийр бу , цáра шá [харц] кхуллуш хиллачуьнца .
139.Цáра элира :»Х1окху хьайбанийн кийрахь дерг дерриге [ц1енна] вайн бóжаршна [хьáнал] ду , вайн зударшна хьарамдина ду». [ткъа] Иза къéйелла [х1ума] хилахь , т1аккха уьш цуьнгахь дéкъахой бу . Цó бекхам бийр бу цáрна шайн хáрцлерна . Баккъаллá а Иза кхéтам берг , хууш верг ву .
140.Бакъдолуш эшамехь хилла , [шайн] сонталлийна , [шайгахь] хаар дóцуш шаьш шайн бéраш дайъанарш а , Аллах1а шайна делла рицкъа хьáрамдинарш а , Аллах1ана т1ехь харцó кхоллархьама . Бакъдолуш , тилла уьш , [нийсачу новкъа т1ехь] нисбелларш ца хилла уьш .
141.Иза ву Шá кхоьллинарг текхна бошмаш а , текхна йóцурш а , хурманаш а , шен стоьмаш бáшха-бáшха долу óраматаш а , зайт-дитташ а , нáраш а , тера ерг а , тера йóцург а . Даа цуьнан стоьмех , цó [уьш] латийча , д1алó цуьнан хьакъ [закат] и [ялта] хьокъучу дийнахь . [бáрамал] Т1ехмадийла , баккъалла а Цунна цабéза т1ехбуьйлурш .
142.[Цó кхоьллина] Хьайбанех мохь хьýраш а , [хаспана йойъурш а , шен ц1óканаш] к1ел тосурш а . Даа Аллах1а шайна деллачу рицкъанах , т1аьхьа ма х1итта шайт1анан ларашна . Баккъалла а и , шуна билггала мостаг1 ду .
143.Барх1 кéпарá [стé-боьршá] а , уьстаг1ех [стé-боьрша] шиъ , гéзарех шиъ . Ахь áла :»[уьстаг1ех , гéзарех] Боьрша шиъ хьáрам дина Цó [шуна] , я [цáрех] стé шиъ [дина] , я шина стéчун кийранаша чулаьцнарг [дина] ? Дийцийша соьга [цуьнах дерг] 1илманца [дустé] , шу бакълуьйш хиллехь !»
144.Эмкалех [стé-боьрша] шиъ , бежанех шиъ . Ахь áла :»Боьрша шиъ хьáрам дина Цó [шуна] , я [цáрех] стé шиъ [дина] , я шина стéчун кийранаша чулаьцнарг [дина] ? Шу тéшаш [х1иттина] дара [тов] , Аллах1а шайна х1окхунца весет дечу хéна ? Мила [хир] ву [тé] сов зуламé Аллах1ана т1ехь [оцу кéпара] харцó кхоьллинчул а , [шéгахь] 1илмá дóцуш нáх тилорхьама ?! Баккъалла а Аллах1а ца нисдо зуламé къам .
145.Ахь áла :»Сýна ца карадо сайга [Дáла] хьехначуьнгахь , дуучунна шá и дуург хьáрамдина , и [дуург] къéйелларг , я 1áнийна ц1ий , я хьакхин жижиг хилча бен — ткъа и баккъалла а боьха ду — я шéна Аллах1ан ц1арца дóцуш урс хьаькхна [долу] пéсакъалла [къилахь дерг бен] . Ткъа шá ца ваьлла харцó еш а , т1ехвóлуш а дóцуш [диънарг] , баккъалла а хьан Дéла [цунна] гечдеш , къинхéтам беш ву .
146.Шаьш жуьгтийн динé боьвллачáрна [йаа] хьáрамйира Óха массó берг [болуш] ерг , [ткъа] бежнех а , уьстаг1ех а Óха цáрна хьáрамйира цéран махьарш , цаьршиннан баккъаш яьхьнарг [цáрех леттарг] а , чóкóнех леттарг а , даь1ахках ийнарг а йóцург . И бéкхам бира Óха цáрна цéран зулам бахьанехь . Баккъалла а Тхо бакълуьйш ма ду .
147.Ткъа цáра хьо [ахьа деанчуьнгахь] хáрцвинехь , ахьа [цаьрга] áла :»Шун Дéла шуьйра къинхéтам болуш [ма] ву . Цуьнан ницкъ [цхьаммó] бухацатýху къадечу къóмах [Цó цáрна та1зар деш]».
148.Шаьш [Дáлла] декъахóвинчáра эра ду :»Аллах1ан лиънехь [Цунна] дéкъахóвина хир вáцара óхá а , вáцара тхан дайшá а , [иштта] óха цхьá х1ума хьáрамдинá хир дáцара». Иштта [х1окхáра санна] цáрел хьалхарчáрá а харцбира [шайн элчанаш] , шаьш Тхан ницкъ [1áзап] 1овшшалц . Ахь áла :»Дуй шоьгахь [х1ара] хаар , [делахь] т1аккха аша Тхýна и гучудоккхуш . Шу т1аьхьа ма цадóзу моттарнá [хéтарна] бен , шу ма дац харцлуьйш бен .
149.Ахь áла :»Аллах1ан [цу т1ехь] кхоччуш бух бу . Шéна лиънехь Цó шу нисдина хир ма дара дерригé».
150.Ахь áла :»Схьабáлабé шайн тéшаш , баккъалла а Аллах1а х1ара [йаар] хьáрамдина хиларца шаьш тоьшалла дийр долуш болу ! Ткъа цáра тоьшалла дахь , ахьа ма дéлахь цаьрца [и харц] тоьшалла , хьо т1аьхьа ма х1отталахь шаьш Тхан áяташ харцдинчéран а , шаьш эхартах ца тéшачéран а лаамашна . Уьш бу [уьш ц1уй] шайн Дéлах тарбийраш».
151.Ахь áла [цаьрга] :»Схьадуьйла , аса шуна доьшур [довзуьйтур] ду шун Дáла шуна хьáрамдинарг ; аша Цунна дéкъахó ца вар , дéца-нéнаца дикахилар , къоьллах [кхоьруш] аша шайн бéраш ца дайъар — шунá а , цáрнá а рицкъа лурш Тхо ду — боьха [дастамé , маьттаза] х1уманашна шу герга ца дахар , цáрех гучудаьллачуннá а , цáрех къайладаьллачуннá а , [цхьá] дег1 ца дер , шá [дер] бакъонца дóцуш Аллáх1а хьáрамдина долу . И [хьахийнарг] ду шуна Цó шуна шéца весет динарг . Шу хьéкъалé хила мега .
152.Шу герга ма г1óлаш бóбéран бáхамна , шá [цунна] и г1олий долчуьнца бен , иза шен ч1áг1аллé [андадáларé] кхáччалц , лéладé дустар а , óзар а [кхоччуш] нийсонца . Óха [цхьанá] дéг1ана т1ецадуьллу цуьнан ницкъ кхóчург бен . Шаьш дистхилча [тоьшалла дича] нийсó éлаш [бакълéлаш] , и гергара велахь а . Аллах1ан весет кхóчуш дéлаш . И [хьахийнарг] ду шуна Цó шуна шéца весет динарг . Шуна дагадáн мега .
153.Баккъалла а х1ара — сан некъ бу , [шá] нийса [берг] , цунна т1аьхьадáза , шу т1аьхьа ма дáза [тиларан] нéкъашна , т1аккха цáра шу д1акъастор ду Цуьнан [динан] новкъах ! И [хьахийнарг] ду шуна Цó шуна шéца весет динарг . Шу кхéра мега .
154.Т1аккха , Óха делира Мýсáга жайна , шá дикадинчун [зовкх] кхочушдан а , массó х1ума билгалдан а , нийса некъ а , къинхéтам [хилийтá] а . Уьш шайн Дáлла дуьхьалкхéтарх тéша мега .
155.Х1ара [Къуръан] — Óха шá доссийна беркатé жайна ду , цунна т1аьхьадáза , [Дéлах] кхéра . Шоьх къинхéтам бан мега .
156.[Óха и доссийна] Шоьга ца áлийта :»Баккъалла а [тхýнá а дóцуш] тхоьл хьалхарчу шина тóбанна т1е доссийна [Дáла] жайна , [ткъа] тхо баккъалла а уьш дéшарх [1áморх] чидамза [тергамза] ма ду».
157.Я шоьга ца áлийта :»Баккъалла а тхýна т1е жайна доссийнéхьáра , тхо цáрел [сов] нисделла хир ма дара». [шу бакълехь] Бакъдолуш , шоьга [йáн ма] еана шун Дéлéра билгалó а , нийса некъ а , къинхéтам а . Мила ву ткъа сов зуламé [шá] Аллах1ан áяташ харцдинчул а , цáрех д1авирзинчул а ? Óха бéкхам бийр [ма] бу шаьш Тхан áятех д1абоьрзучáрна вóчу 1áзапца , уьш д1абоьрзуш хиларна .
158.Шайна [саоьцу] малийкаш дахкарé , я хьан Дéла [шайна 1áзапца] вáрé , я хьан Дéлан цхьайолу билгалóнаш яхкарé бен хьоьжий уьш ? [ткъа] Хьан Дéлан цхьайолу билгалóнаш йóг1учу дийнахь , [цхьанá] дéг1ана [синна] пайда бийра [ма] бац цуьнан [оцу хéнахь] тéшарó , [цул] хьалха шá тешна ца хиллачу , я шен тéшарехь шá диканиг [догц1аналла] гулдина ца хиллачу . Ахь áла [цаьрга] :»Хьéжа шу [цаьрга] , баккъалла а тхó а ду хьоьжуш».
159.Баккъалла а шайн дин а декъна [бéкъабелла шайх] тóбанаш хилларш , хьо цáрех [жоьпаллехь] вац [хьýна цхьанá] х1уманехь . Баккъалла а цéран болх Аллах1é бу , т1аккха [эхартахь] Цó цáрна [бéкхамца] д1ахоуьйтур ду цáра шá деш хилларг .
160.Шá диканца веaнарг [милла велахь] , цунна — цуьнга терра итт [дика] ду , шá вонца веанарг — цунна бéкхам ца бо цуьнга терра [вó] чуьнца бен , [Дáла] цáрна зулам ца до .
161.Ахь áла :»Баккъалла а сан Дáла со нисвина нийсачу новкъа — нийсачу динé , [Дéла цхьаъварé] туьйжучу Ибрах1иман динé , [ткъа] иза ца хилла [Дáлла] дéкъахóвечáрех».
162.Ахь áла :»Баккъалла а сан лáмаз , сан 1ибáдат , сан дáхар , сан валар — Аллах1ан [доьхьа] ду , 1áламин Дéла волчу .
163.Дéкъахó вац Цуьнан . Цуьнца омар дина соьга , [х1окху уммат] бусалбанех хьалхарниг со ву».
164.Ахь áла :»Аллах1 вóцург [кхин] дéла [мýха] лоху асa , Иза [ма] ву [ткъа] массó х1уман Дéла ?! Х1óра дéг1ó [къа] ца гулдо шéнá т1ехь [цуьнан бéкхам хир болуш] бен . Хьучó хьýр ма бац кхéчуьнан [къин] мохь . Цул т1аьхьа шайн Дéлé ду шун дерзар , т1аккха Цó д1ахоуьйтур ду шуна шу шéгахь дéкъалуш [къесташ] хилларг».
165.Иза ву Шá шу лаьттан вéрасаш хилийтинарг а , шоьх цхьаберш вýкхáрна т1ехь даржашкахь айбинарг а , Шá шуна деллачуьнгахь шу зерхьама . Баккъалла а хьан Дéла та1зарехь чехка [ма] ву . Баккъалла а Иза гечдийриг , къинхéтамéниг ма ву.